Betalen in Japan: contant, kaarten, Suica en tax-free winkelen

Japan was lang hét land van contant geld onder de ontwikkelde landen. Dat is sterk veranderd: volgens het ministerie van Economische Zaken (METI) waren cashloze betalingen in 2025 goed voor ongeveer 58% van de uitgaven van huishoudens, voor meer dan 80% met creditcard. In hotels, warenhuizen, restaurantketens, convenience stores, taxi's in de grote steden en stations werken kaarten overal, meestal contactloos.

Maar er zijn nog steeds plekken waar contant geld koning is:

• Kleine ramen-, udon- of okonomiyakirestaurants, vaak met een kaartjesautomaat bij de ingang die alleen biljetten en munten aanneemt.
• Tempels en heiligdommen: entreegeld, amuletten, goshuin (kalligrafiestempels), offergaven.
• Markten, straatkraampjes en festivals.
• Platteland, eilanden en kleine steden: familieherbergen, lokale bussen, cafés.
• Oudere bagagekluisjes en sommige automaten.

Ons advies: kom aan met ¥ 10.000 tot ¥ 20.000 per persoon en neem onderweg bij. Het heeft geen zin om thuis yen te bestellen tegen een slechte koers: Japanse geldautomaten accepteren buitenlandse kaarten en bieden doorgaans een betere wisselkoers.

Een praktisch detail: veel Japanners betalen contant met uiterste precisie, en het wisselgeld wordt teruggegeven in een bakje op de toonbank. Leg uw biljetten daarin in plaats van ze direct aan te geven. En neem een klein muntportemonnee mee: munten van ¥ 1, 5, 10, 50, 100 en 500 stapelen zich snel op.

Niet alle Japanse geldautomaten accepteren buitenlandse kaarten. Vooral die van de grote Japanse banken weigeren ze vaak. Drie netwerken zijn betrouwbaar:

• Seven Bank, in 7-Eleven-winkels: meer dan 27.000 automaten, de meeste 24/7 open, menu's in het Engels en Frans. Dit is de standaardkeuze.
• Japan Post Bank (Yucho), in postkantoren en sommige stations: handig op het platteland, waar altijd een postkantoor is. De openingstijden volgen vaak die van het kantoor, met sluiting 's avonds en op zondag.
• Lawson Bank en E-net (FamilyMart): de meeste accepteren ook Visa en Mastercard.

Wat de kosten betreft, rekenen geldautomaten doorgaans ¥ 110 tot ¥ 220 per opname, afhankelijk van het bedrag en het kaartnetwerk, plus de kosten van uw eigen bank (vast bedrag en valutapercentage). Een opname van ¥ 30.000 of ¥ 50.000 is dus naar verhouding goedkoper dan drie opnames van ¥ 10.000. De limiet per transactie is bij Seven Bank vaak ¥ 100.000, maar uw eigen weeklimiet geldt eerst.

Eén valkuil moet u koste wat kost vermijden: dynamische valutaconversie. Het scherm biedt soms aan om af te rekenen "in euro's tegen een gegarandeerde koers". Weiger dat en kies voor afrekenen in yen: de koers van de automaat is bijna altijd slechter dan die van uw bank, vaak 3 tot 7%. Hetzelfde geldt voor betaalterminals in winkels.

Voor wie vaak reist, bespaart een kaart zonder buitenlandkosten (onlinebanken, neobanken) over twee weken tientallen euro's. Breng uw bank op de hoogte, controleer uw limiet en neem twee kaarten van verschillende netwerken mee, die u apart bewaart.

IC-kaarten zijn contactloze prepaidkaarten. U houdt ze tegen het poortje van de metro en de ritprijs wordt automatisch afgeschreven. Ze werken ook in bussen, convenience stores, drankautomaten, veel kluisjes en sommige taxi's.

Goed nieuws: Suica (JR East, Tokio), PASMO (metro en private lijnen in Tokio), ICOCA (JR West, Kansai) en de andere grote regionale kaarten zijn onderling uitwisselbaar. Een in Tokio gekochte Suica werkt in Kyoto, Osaka, Fukuoka of Nagoya. Alleen enkele lijnen op het platteland vallen nog buiten het netwerk.

De mogelijkheden in 2026:

• Welcome Suica: de fysieke kaart voor toeristen, te koop op Narita, Haneda en in de grote stations van JR East. Geen borg, maar 28 dagen geldig, zonder terugbetaling van het resterende saldo. Ideaal voor een korte reis.
• Gewone Suica, PASMO of ICOCA: ¥ 500 borg, terugbetaald samen met het saldo (min een kleine vergoeding) aan het loket van de uitgevende maatschappij. Geldig tot 10 jaar na het laatste gebruik: handig als u terugkomt.
• Suica op de iPhone (Apple Wallet): u maakt de kaart in enkele seconden aan in de Wallet-app, zonder borg, en laadt hem op met een bankkaart. De handigste optie voor iPhone-bezitters.
• Welcome Suica Mobile: de iPhone-app van JR East, 180 dagen geldig, waarmee u ook Green Car-tickets kunt kopen en sommige treinen van JR East kunt reserveren.

Op Android werkt mobiele Suica in de praktijk alleen op telefoons die in Japan zijn verkocht: de fysieke kaart blijft dan de oplossing.

Drie gebruiksregels: het maximale saldo is ¥ 20.000; opladen bij automaten kan alleen contant (bankkaarten werken alleen met de mobiele versie); en voor de Shinkansen volstaat de IC-kaart alleen niet, tenzij die gekoppeld is aan een reservering via smartEX of JR East.

Bankkaarten. Visa en Mastercard worden bijna overal geaccepteerd waar kaarten worden aangenomen. JCB, het Japanse netwerk, wordt overal geaccepteerd; American Express iets minder. Contactloos betalen is gangbaar geworden, maar bij sommige terminals moet u de kaart nog invoeren en een pincode intoetsen. In taxi's in de grote steden werken kaarten probleemloos; in de provincie vraagt u het beter na voordat u instapt.

Mobiel betalen. Apple Pay en Google Pay werken op contactloze terminals die Visa en Mastercard ondersteunen. Japanners gebruiken ook veel betalingen met QR-codes (PayPay, Rakuten Pay, d Barai), maar die diensten zijn bedoeld voor inwoners. Europese reizigers hebben ze niet nodig.

Fooien. Het is eenvoudig: u geeft er geen. Niet in restaurants, niet in taxi's, niet in hotels. Service wordt gezien als onderdeel van de prijs, en een biljet dat u op tafel laat liggen, wordt u vaak nagebracht door iemand die u op straat achternarent. Luxehotels en sommige restaurants rekenen 10 tot 15% servicekosten op de rekening, en die komen in de plaats van een fooi.

De enige geaccepteerde uitzondering: een privégids of chauffeur die u meerdere dagen heeft begeleid, of het personeel van een ryokan. Ook dan geeft u nooit een los biljet: stop het in een klein envelopje (pochibukuro, te koop in convenience stores en kantoorboekhandels) en geef het discreet, met een bedankbriefje.

Consumptiebelasting. Die bedraagt 10% (8% voor afhaalmaaltijden). Getoonde prijzen zijn in principe inclusief belasting, maar u ziet nog steeds etiketten met beide bedragen, of de vermelding 税抜 (exclusief belasting) in kleine letters.

Japan betaalt buitenlandse bezoekers de consumptiebelasting van 10% terug op aankopen die bestemd zijn om het land te verlaten. Sinds 1 november 2026 is de procedure volledig veranderd.

Voorheen (tot 31 oktober 2026): u liet uw paspoort zien aan de kassa en betaalde in "Tax-Free"-winkels direct de prijs zonder belasting.

Nu (sinds 1 november 2026): het is een teruggavesysteem.

• In de winkel betaalt u de prijs inclusief belasting en laat u uw paspoort zien. De winkel registreert de aankoop elektronisch.
• Bij vertrek gaat u vóór het inchecken voor uw vlucht naar een speciale kiosk op de luchthaven en toont u uw aankopen aan de douane, die controleert of ze het land verlaten.
• De teruggave komt vervolgens van de winkel of zijn dienstverlener, op uw bankkaart, een e-wallet of soms contant.

De belangrijkste voorwaarden: de status van tijdelijk bezoeker hebben, minstens ¥ 5.000 exclusief belasting uitgeven in dezelfde winkel op dezelfde dag, en de aankopen binnen 90 dagen na aankoop door de douane laten valideren (voorheen 30 dagen). Het onderscheid tussen "algemene goederen" en "verbruiksartikelen" (cosmetica, voeding, alcohol) verdwijnt, net als de verplichting van een verzegelde verpakking en het plafond voor verbruiksartikelen. Alles wat in Japan wordt verbruikt, komt echter niet in aanmerking voor teruggave.

In de praktijk: bewaar tax-free aankopen in een tas die u op de luchthaven makkelijk kunt openen (de douane kan vragen ze te zien), wees wat eerder op de luchthaven voor de controle, en stop deze aankopen niet in een koffer die per koerier wordt verzonden zonder de voorwaarden van de winkel te controleren.

Bij een seminar of bedrijfsreis is de vraag niet langer "contant of kaart", maar "wie betaalt wat, en hoe wordt dat verantwoord".

• Betaal het belangrijkste vooraf: hotels, groepsmaaltijden, bussen, gidsen en activiteiten worden vooraf op factuur afgerekend. Japanse restaurants splitsen een rekening niet graag over 40 kaarten; één vooraf betaalde factuur bespaart een halfuur in de rij bij de kassa.
• Dagvergoedingen voor vrije maaltijden: ¥ 3.000 tot ¥ 5.000 voor de lunch en ¥ 6.000 tot ¥ 10.000 voor een vrij diner in de stad zijn realistische bedragen in 2026. Ze kunnen contant worden uitbetaald, in een envelop op naam die bij aankomst wordt uitgedeeld, of iedereen gebruikt zijn eigen kaart en declareert achteraf.
• Bonnetjes: vraag om een kwitantie (ryoshusho) op naam van het bedrijf. Facturen die voldoen aan het Japanse systeem (met een T-registratienummer) maken het voor een Japanse dochteronderneming makkelijker om de consumptiebelasting terug te vorderen.
• IC-kaarten voor iedereen: door bij aankomst een vooraf opgeladen kaart uit te delen, voorkomt u losse kaartjes bij de automaten. JR East verkoopt een Welcome Suica voor lange duur (180 dagen), alleen verkrijgbaar bij aankoop in grote aantallen en vooraf opgeladen met ¥ 1.000 tot ¥ 10.000: de eenvoudigste optie voor een groep.
• Valuta: stel het budget op in yen en houd een marge aan voor koersschommelingen.

Deze voorafbetaling, de kostenregistratie en de voorbereiding van IC-kaarten en enveloppen regelt SHINOGI DMC voor groepen, zodat niemand zijn seminar doorbrengt met munten tellen voor een geldautomaat.